1. Landbouwkundig inzicht in je bodem
Grondmonsters geven je waardevol inzicht in de toestand van je bodem. Ze laten zien hoe het staat met de bodemvoorraden, of het organische stofgehalte op peil blijft en waar de bodem behoefte aan heeft. Ook helpen ze bij het vinden van de juiste balans in de bemesting.
Daarnaast geven grondmonsters inzicht in belangrijke bodemeigenschappen, zoals pH, stikstof, fosfaat en kali. Zo kun je beoordelen of deze passen bij het gewas dat je wilt telen. Op basis hiervan kun je gerichter en efficiënter bemesten voor het aankomende teeltseizoen. Landbouwkundig gezien biedt een grondmonster dus belangrijke en praktische informatie.
2. Fosfaatdifferentiatie: meer ruimte mogelijk
Wanneer je de fosfaattoestand van je grond in beeld hebt via een grondmonster, kun je mogelijk aanspraak maken op meer fosfaatgebruiksruimte. Fosfaatarmere gronden hebben namelijk een hogere gebruiksnorm dan fosfaatrijke gronden.
De normen verschillen per type grond:
Op grasland varieert de norm van 75 kg per hectare (hoog) tot 120 kg per hectare (arm).
Op bouwland loopt dit van 40 kg per hectare (hoog) tot 120 kg per hectare (arm).
Heb je geen geldig grondmonster? Dan wordt automatisch uitgegaan van de laagste fosfaatnorm, waardoor je minder fosfaat mag gebruiken.
Heb je behoefte aan extra fosfaatgebruiksruimte, bijvoorbeeld om:
- meer mest te kunnen plaatsen;
- minder mest te hoeven afvoeren;
- of bij te kunnen bemesten met fosfaatkunstmest?
Dan kan het aantrekkelijk zijn om (een deel van) je grond opnieuw te laten bemonsteren. Met name armere percelen kunnen hierbij interessant zijn.
Tip: Door het weg vallen van de derogatie is het voor derogatie bedrijven toegestaan om vanaf 2026 fosfaatkunstmest te gebruiken.
3. Effect op fosfaatplaatsingsruimte en mestafvoer
De beschikbare fosfaatplaatsingsruimte heeft ook invloed op de hoeveelheid mest die je via boer-boer-transport mag afvoeren. Daarnaast kan deze ruimte een rol spelen bij een eventuele generieke korting op fosfaatrechten, mocht die worden ingevoerd.
Bedrijven die hun volledige fosfaatproductie op eigen land kunnen plaatsen, worden mogelijk vrijgesteld van zo’n korting. Ook vanuit dit perspectief kan inzicht in de fosfaattoestand van de bodem belangrijk zijn.
4. Betrouwbare KringloopWijzer
Ook voor het invullen van de KringloopWijzer wordt geadviseerd om gebruik te maken van actuele gegevens uit grondmonsters. Dit zorgt voor een betrouwbaarder en nauwkeuriger beeld van de mineralenstromen op je bedrijf.
5. Grondruil en huur binnen samenwerkingen
Binnen samenwerkingen tussen melkveehouders en akkerbouwers worden vaak niet alleen afspraken gemaakt over grond, maar ook over mest. In sommige samenwerkingen wordt de fosfaattoestand van de bodem gebruikt als uitgangspunt of indicatie voor de hoeveelheid mest die de akkerbouwer afneemt van de melkveehouder.
Is de fosfaattoestand laag, dan is er op die grond meer ruimte beschikbaar en kan er dus meer mest worden geplaatst. Actuele grondmonsters spelen hierbij vaak een belangrijke rol.
6. Ons advies
Ons advies is om wél nieuwe grondmonsters te laten steken wanneer 1 of meerdere van bovenstaande situaties voor jouw bedrijf van toepassing zijn. Ook zonder wettelijke verplichting blijven grondmonsters van grote waarde.
Ze:
- geven inzicht in de bodemtoestand;
- ondersteunen een gerichte bemesting;
- en kunnen extra fosfaatgebruiksruimte opleveren.
Zelfs als het uitsluitend gaat om landbouwkundig inzicht, zijn grondmonsters een verstandige investering in de bodem en de toekomst van je bedrijf.
Let op: geldigheid van grondmonsters
Aan grondmonsters zijn geldigheidstermijnen verbonden. Voor de fosfaatdifferentiatie is een grondmonster 4 jaar geldig, gerekend vanaf de datum van bemonstering.
Wil je beschikken over een geldig grondmonster op de peildatum van 15 mei 2026?
Dan moet het monster zijn genomen op 16 mei 2022 of later. Monsters met een eerdere datum zijn op dat moment niet meer geldig.
Vragen over grondmonsters?
Twijfel je of grondmonsters in jouw situatie verstandig zijn? Onze adviseurs denken graag met je mee. Neem contact op met jouw adviseur voor persoonlijk en praktisch advies.
