Wat levert een beter inseminatiemoment op?
Een goed inseminatiemoment heeft direct invloed op verschillende vruchtbaarheidskengetallen, zoals:
- afbigpercentage
- toomkwaliteit
- toomgrootte
- aantal verliesdagen
Volgens Rick ter Haar, Branchespecialist Intensieve Veehouderij bij Countus, kun je aan deze kengetallen ook een duidelijke economische waarde koppelen. Tijdens de kennisavond liet hij zien wat kleine verbeteringen kunnen betekenen voor het bedrijfsresultaat.
Enkele voorbeelden:
- 1 big meer per toom: circa € 46 per zeug per jaar
- 7% hoger afbigpercentage: circa € 42 per zeug per jaar
- 200 gram hoger geboortegewicht: circa € 55 per zeug per jaar
- 1% lagere biggensterfte: circa € 15 per zeug per jaar
Met andere woorden: verbeteren van vruchtbaarheid loont. De vraag is vooral hoe je dit op jouw bedrijf het beste aanpakt.
Puntensysteem in de inseminatiestal
Volgens Alfons Groot Koerkamp, reproductiebegeleider bij Topigs Norsvin, kun je morgen al beginnen met het verbeteren van het inseminatiemoment. Een belangrijke eerste stap is het registreren van de eerste berigheid bij gelten, maar deze nog niet benutten voor inseminatie. Door te wachten tot de volgende berigheid kun je het inseminatiemoment beter plannen.
Daarnaast adviseert hij om gelten eerst een week te laten wennen aan de huisvesting in de inseminatiestal. In combinatie met flushen (tijdelijk extra voeren) kun je meer en betere follikels ontwikkelen. Volgens Groot Koerkamp heeft dat effect op de hele levensproductie van de zeug: ‘Een gelt die goed opstart, op het juiste gewicht is en op het optimale moment wordt geïnsemineerd, presteert haar hele leven beter.’
Werken met een puntensysteem
Om medewerkers te helpen bij het bepalen van het juiste moment, gebruiken veel bedrijven een puntensysteem in de inseminatiestal. Dit systeem bestaat al tientallen jaren en helpt om kennis eenvoudig over te dragen binnen het team.
De score is gebaseerd op de stareflex van de zeug:
- Score 4: er is wel een stareflex, maar insemineren is nog te vroeg
- Score 10: perfecte stareflex, ideaal inseminatiemoment
In sommige situaties is insemineren bij score 8 echter verstandiger. Bij een langere bronst kan namelijk te laat insemineren of overinsemineren meer schade veroorzaken dan een iets te vroege inseminatie.
Het optimale moment bepalen met AI
Naast het boerenoog kan technologie ook helpen bij het bepalen van het inseminatiemoment. Ron Coppens, mede-eigenaar van D-Care, presenteerde een systeem dat gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie (AI) om gedrag en gezondheid van zeugen te analyseren.
Het systeem werkt met een D-Tag oormerk dat continu gegevens verzamelt:
- temperatuur
- bewegelijkheid
De gegevens worden via Bluetooth doorgestuurd naar een gateway in de stal en daarna naar de cloud. Met behulp van algoritmes worden de data geanalyseerd.
Het resultaat is een attentielijst voor de varkenshouder met zeugen die afwijkend gedrag of een afwijkende temperatuur vertonen.
Op basis van de bewegingsactiviteit kan het systeem:
- berigheid signaleren
- het optimale inseminatiemoment bepalen
- aangeven of overinsemineren wenselijk is of juist niet.
Wat kost deze technologie?
Het digitale oormerk bevat een lampje, waardoor je de zeug snel kunt vinden in de stal.
De investering bestaat uit:
- € 10 per zeug voor het oormerk
- € 1,50 per zeug per maand licentiekosten
In deze kosten zijn onder andere inbegrepen:
- oormerken
- vervanging van 50% van de oormerken
- hardware (gateways) in de stal
- opstart en begeleiding
- analyses via de app
Volgens Coppens biedt de technologie in de toekomst nog meer mogelijkheden. Zo kan data mogelijk helpen bij:
- het bepalen van de positie van de zeug
- het automatisch scannen van drachtigheid na 21 dagen
- het voorspellen van het werpmoment
Voor nu ligt de focus vooral op vroegtijdige signalering van zieke zeugen en berigheid.
Kies een aanpak die bij jouw bedrijf past
Volgens Rick ter Haar maakt het uiteindelijk minder uit welke methode je kiest: het boerenoog of data-analyse. Belangrijker is dat je een duidelijke strategie hebt.
Het begint met een plan:
- bepaal welke aanpak bij jou en je bedrijf past
- werk met duidelijke doelen
- maak een rendementsberekening van de maatregelen
Alleen zo kun je vooraf inschatten wat een investering oplevert.
Meer weten?
Wil je weten hoe jouw vruchtbaarheidskengetallen zich verhouden tot andere bedrijven? Of wil je inzicht in de economische waarde van verbeteringen in jouw bedrijf? De adviseurs van Countus denken graag met je mee over een praktische aanpak die past bij jouw bedrijfsvoering. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
